Waarom het Europese verbod op benzine-auto's niets meer uitmaakt

Er rijden in Nederland ruim 2 miljoen auto's rond met een elektromotor, meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek vrijdag. Van het totale wagenpark van 9,4 miljoen auto's zijn er bijna 700.000 volledig elektrisch en 1,3 miljoen (plug-in) hybride. De trend is onmiskenbaar: elektrisch rijden is aan een indrukwekkende opmars bezig. Dat is vooral zichtbaar als je naar de nieuw verkochte auto's kijkt. In het persbericht schrijft het CBS dat het aandeel benzineauto’s bij nieuw verkochte voertuigen is gedaald van 75 procent in 2018 naar 13 procent in 2025. Dieselauto’s zijn helemaal uit. Nog maar 1 procent van alle nieuw verkochte auto's is een diesel.

Dat betekent dus dat al 85 procent van de nieuw verkochte auto's (deels) elektrisch is. Ik wist dat elektrische auto's populair zijn, maar dat er bijna geen nieuwe benzineauto's meer worden verkocht, dat had ik eerlijk gezegd niet in de gaten. Hoe zinvol is het Europese 'verbod' op de verkoop van nieuwe benzineauto's per 2035 nog? Ik zet 'verbod' tussen aanhalingstekens omdat het beleid onder druk van de Europese auto-industrie is versoepeld. Als er geen vraag is naar nieuwe benzineauto's, zal het aanbod dan niet ook snel afnemen, waardoor de elektrificatie van het wegvervoer een zichzelf versterkend effect wordt?

Veel zal de Europese regulering niet meer uitmaken. Ik heb de cijfers van het CBS in een spreadsheet gezet en de trends doorgetrokken. Ik ben ervan uitgegaan dat het aandeel elektrische auto's in de nieuwe verkopen blijft stijgen, en dat ieder jaar 5 procent van de auto's wegens ouderdom van de weg wordt gehaald. Dat levert deze volgende grafiek op:

In 2050 zijn er nog ongeveer 2,5 miljoen benzineauto's op de weg, circa 20 procent van het totale wagenpark. Als vanaf 2035 auto's met een verbrandingsmotor verboden worden, en het aandeel nieuwe auto's dus 100 procent elektrisch is, dan ziet de grafiek er zo uit:

Geen groot verschil. In dit scenario zijn er in 2050 naar schatting nog 2,3 miljoen benzineauto's, 200.000 minder dan in het scenario zonder verbod. Dat is slechts 2 procent van het totale wagenpark. Het lijkt me verstandiger om automobilisten met pragmatische maatregelen te helpen de overstap te maken dan de regulering tot achter de komma zuiver te krijgen. Want als de benzineauto langzaam maar zeker uit het straatbeeld verdwijnt, met de nodige winst voor klimaat (minder CO₂) en milieu (schone lucht), zal de infrastructuur rond de benzineauto afkalven. In 2040 maken mensen zich niet meer druk of ze kunnen laden, maar wel of ze kunnen tanken. Is er nog een garage in de buurt?

In de Studio Schumpeter-podcast van deze week sprak ik gedragspsycholoog Daan Remarque over de drempelvrees die veel automobilisten nog voelen bij de overstap naar elektrisch rijden. Er zijn volgens hem drie factoren die helpen.

In de eerste plaats financiële prikkels. Door de hoge benzineprijzen is fossiel rijden duurder dan elektrisch rijden. Om die reden is er de laatste weken een run ontstaan op tweedehands elektrische auto's. Nederlanders zijn zuinig, aldus Remarque: "Autorijden in Nederland is altijd rekenen geweest." Als de benzineprijzen weer dalen, dan zou de overheid weer een aankooppremie voor tweedehands elektrische auto's moeten introduceren. Die regeling bestond al, maar is stopgezet.

Ten tweede helpt het om mensen te wijzen op het gemak van elektrisch rijden. Verlaag de drempelangst rond laden en bereik. "Het moet gemakkelijk zijn. De koudwatervrees is grotendeels gebaseerd op mythes dat batterijen snel achteruitgaan en dat elektrische auto's brandgevaarlijk zijn", aldus Remarque.

Tot slot sociaal kopieergedrag. Zorg dat mensen het om zich heen zien gebeuren. Remarque: "Als wij zien dat de buren een gebruikte elektrische auto hebben gekocht en daar heel blij mee zijn, is de kans dat wij dat ook gaan doen opeens 50 procent gestegen."

Zelf kocht ik eind 2024 een tweedehands elektrische auto. Ik heb er geen dag spijt van gehad. Het rijdt vlot en soepel. En ondanks het relatief beperkte bereik van 200-250 kilometer, kom ik overal met mijn Peugeot e-208. Vorig jaar ben ik er zelfs mee naar Italië gereden. Een app liet me tijdens de reis zien op welke locaties ik moest laden om de batterij niet onder de 10 procent te laten zakken. Kortom, ik ben óm.