...Brussel wil de elektrificatie van de economie versnellen, GIGA Storage bouwt megabatterij...

Het energienieuws gaat razendsnel. Studio Schumpeter houdt de vinger voor jou aan de pols. Scan hieronder het belangrijkste nieuws van afgelopen week, dan ben je in een paar minuten helemaal bij.

elektrificatie | De Europese Commissie wil de elektrificatie van de economie versnellen met nieuwe doelen, subsidies en regelgeving. Volgens een uitgelekt document wordt een bindend elektrificatiedoel voor 2040 voorbereid, naast maatregelen om fossiele subsidies af te bouwen en de overstap naar warmtepompen en elektrische mobiliteit te stimuleren.

netcongestie | Netbeheerders en marktpartijen hebben het capaciteitssturingscontract vernieuwd om netcongestie slimmer aan te pakken. Bedrijven die hun stroomverbruik flexibel kunnen aanpassen, krijgen daarvoor een vergoeding. De aangepaste afspraken moeten leiden tot snellere nieuwe of zwaardere stroomaansluitingen en een beter benut elektriciteitsnet.

emissiehandelssysteem | Zweden voert de druk op om het Europese emissiehandelssysteem (ETS) intact te houden. Samen met onder meer Nederland, Spanje en Finland verzet het zich tegen plannen van tien lidstaten om de klimaatregels af te zwakken uit vrees voor hogere kosten voor industrie en consumenten.

batterij | GIGA Storage heeft de financiering rond voor Green Turtle, een van de grootste batterijopslagprojecten van Europa. Het 700 megawatt-project in België krijgt 450 miljoen euro bancaire financiering en moet vanaf 2028 bijdragen aan netbalans, minder congestie en meer ruimte voor hernieuwbare energie.

kritieke grondstoffen | Nederland heeft voor het eerst een eigen lijst opgesteld met 17 kritieke grondstoffen waarvoor leveringsrisico’s bestaan. De lijst moet de Nationale Grondstoffenstrategie op een hoger niveau krijgen en helpen bij het verminderen van afhankelijkheden voor onder meer batterijen, defensie, energie en digitale technologie.

stroomuitval | De gecontroleerde stroomafsluiting bij 18.000 klanten in Tilburg vorige week zondag was onnodig. Een meter gaf een vijf keer te hoge belasting door, waardoor netbeheerder Enexis een middenspanningsstation uit voorzorg uitschakelde. Van daadwerkelijke overbelasting van het stroomnet bleek na onderzoek geen sprake te zijn.

warmtenetten | Het kabinet wil de subsidieregeling voor warmtenetten ingrijpend herzien. Minister Stientje van Veldhoven onderzoekt hogere subsidiebedragen per aansluiting en wil verschillende subsidieregelingen samenbrengen, om investeringen in warmtenetten aantrekkelijker en eenvoudiger te maken.

groen gas | Een coalitie uit de landbouw- en energiesector heeft een plan gepresenteerd aan het kabinet om de productie van groen gas minimaal te verdrievoudigen. Met mestvergisting kan volgens de initiatiefnemers tegelijk stikstof- en methaanuitstoot worden verlaagd en extra duurzame energie worden geproduceerd voor ruim 800.000 huishoudens.

milieuvervuiling | Het Openbaar Ministerie vervolgt Tata Steel Nederland wegens onder meer opzettelijke milieuvervuiling, schending van de zorgplicht en handelen zonder vergunning. De strafzaak volgt op een massa-aangifte van omwonenden en kan gevolgen hebben voor de onderhandelingen over miljarden aan staatssteun voor verduurzaming.

waterstof | Het kabinet ziet af van subsidie voor blauwe waterstof met CO₂-opslag via de SDE++. De beoogde regeling blijkt niet geschikt door het ontbreken van Europese staatssteungoedkeuring en beperkte interesse vanuit de markt. De categorie wordt daarom niet opgenomen in de nieuwe subsidieronde.

waterstof | RWE zet een volgende stap richting grootschalige waterstofproductie in Nederland. Het Duitse energiebedrijf heeft een vergunning aangevraagd voor een elektrolyser met een vermogen van 220 megawatt. Voor dit ScheldeH2-project in Vlissingen-Oost wordt in 2029 een definitieve investeringsbeslissing genomen.

waterstof | H2 Hollandia heeft de eerste groene waterstof geproduceerd met de 5 megawatt-elektrolyser van Novar en Avitec. De testproductie van 25 kilo bevestigt dat het systeem werkt. De komende fase richt zich op de afronding van de installatie, inclusief compressor en tankinfrastructuur voor industrie en zwaar transport.

co₂-opslag | Blauwe waterstof, CO₂-afvang en -opslag (CCS) en hybride elektrificatie zijn de meest kosteneffectieve routes om de Nederlandse industrie te verduurzamen. Dat concludeert PwC in een studie voor Gasunie, waarin CO₂-opslag veruit de grootste bijdrage levert aan de benodigde emissiereductie richting 2040.

grensheffing | De milieucommissie van het Europees Parlement steunt uitbreiding van de Europese CO₂-grensheffing naar eindproducten, zoals huishoudelijke artikelen. Wel pleiten Europarlementariërs voor aanpassingen aan het tijdelijke steunfonds voor sectoren die kwetsbaar blijven voor koolstoflekkage.

shell | De Technische Universiteit Eindhoven verlengt na dertien jaar de strategische samenwerking met Shell niet. Volgens het College van Bestuur past de fossiele koers van Shell steeds minder bij de duurzaamheidsambities van de universiteit. Lopende onderzoeksprojecten blijven wel gewoon doorgaan.

sancties | De regering-Trump heeft de versoepeling van sancties op Iraanse olie-export ingetrokken. Aanleiding zijn aanvallen op olietankers in de Straat van Hormuz. Het fragiele vredesakkoord tussen de VS en Iran is ten einde, hoewel er volgens Trump wel nog onderhandeld wordt. De olieprijs stijgt deze week weer van circa 70 richting 80 dollar per vat.

diesel | Rusland stopt tijdelijk de export van diesel nadat Oekraïense aanvallen op raffinaderijen de binnenlandse brandstofvoorziening onder druk hebben gezet. De maatregel kan ook Europese markten raken, omdat Rusland een van de grootste dieselproducenten ter wereld is en de wereldwijde concurrentie om brandstoffen toeneemt.

energierekening | De Vlaamse regering maakt elektriciteit vanaf 2028 jaarlijks 80 euro goedkoper en gas 80 euro duurder voor een doorsnee gezin. De belastingwijziging moet elektrisch verwarmen aantrekkelijker maken. De Inspectie Financiën vindt de stap onvoldoende om warmtepompen echt de goedkoopste optie te maken.

co₂-gebruik | Bioplasticproducent Avantium verzelfstandigt zijn elektrochemisch platform voor de omzetting van CO₂ in chemicaliën onder de naam Carbeau. Het nieuwe bedrijf heeft 35,2 miljoen euro aan financiering veiliggesteld en plant een pilotfabriek in Delfzijl. Avantium behoudt een belang van bijna 33 procent.

gasopslag | De Autoriteit Consument & Markt houdt vast aan de bindende gedragslijn voor de gasopslagen Norg en Grijpskerk. Het bezwaar van de NAM is ongegrond verklaard, waardoor de verplichting om beide opslagen open te stellen voor onderhandelde toegang van derden onverminderd van kracht blijft.

netcongestie | De Autoriteit Consument & Markt steunt het plan van TenneT om het overvolle stroomnet in Flevoland, Gelderland en Utrecht op te delen in vijf kleinere congestiegebieden. Volgens de toezichthouder maakt dat congestiemanagement effectiever en kan het sneller extra ruimte op het elektriciteitsnet opleveren.

zonne-energie | Europese importbeperkingen op Chinese omvormers dreigen de uitrol van zonne- en windprojecten in minder kapitaalkrachtige Europese landen te vertragen. Er zouden onvoldoende alternatieve leveranciers beschikbaar zijn, waardoor projecten duurder worden en financiering onder druk komt te staan.

belgië | België heeft in de eerste helft van het jaar een recordhoeveelheid elektriciteit geïmporteerd. Door langdurig onderhoud aan de kerncentrales bleek het goedkoper om stroom uit Frankrijk en Nederland in te voeren dan extra binnenlandse productie op te starten.

paradox | De kosten van zonnepanelen en windenergie zijn spectaculair gedaald. Toch daalt de elektriciteitsvraag in Nederland. In een essay verkent Paul Nillesen deze energietransitie paradox. Naarmate het energiesysteem meer verduurzaamt, stijgen de totale systeemkosten. Die hogere prijzen remmen de elektrificatie af.

uit de hoek | In de column Uit de Hoek trekt Laetitia Ouillet een parallel tussen rigide schoolregels en de besluitvorming rond kernenergie. Ze bekritiseert de Haagse omgang met de mogelijke kerncentrale in de Eemshaven en waarschuwt dat procedurele correctheid niet ten koste mag gaan van het vertrouwen van de Groningers.

Deze week bespreek ik het energienieuws met Ron Stoop, econoom en strategisch analist bij HCSS - The Hague Centre for Strategic Studies.🎙️Kijk/luister naar de 𝐒𝐭𝐮𝐝𝐢𝐨 𝐒𝐜𝐡𝐮𝐦𝐩𝐞𝐭𝐞𝐫-podcast! 🎙️ Abonneer je meteen 🎙️