...Honger naar netcapaciteit datacenters neemt toe, stroomnet heeft meer flexibiliteit nodig...

Het energienieuws gaat razendsnel. Studio Schumpeter houdt de vinger voor jou aan de pols. Scan hieronder het belangrijkste nieuws van afgelopen week, dan ben je in een paar minuten helemaal bij.

netcongestie | Datacenters hebben bij Nederlandse netbeheerders 15 gigawatt aan aansluitvermogen aangevraagd, meldt Netbeheer Nederland. Dat is twee keer zoveel als in 2024. De aanvragen leggen extra druk op het toch al overbelaste stroomnet, terwijl nog onzeker is hoeveel van de geplande datacenters daadwerkelijk worden gebouwd.

netcongestie | TenneT wil de capaciteit van bestaande hoogspanningsverbindingen vergroten om meer elektriciteit te kunnen transporteren. Door het elektriciteitsnet beter te benutten, kan de netbeheerder extra ruimte creëren zonder overal nieuwe verbindingen aan te leggen. Dat moet helpen netcongestie te verlichten.

flexibel vermogen | De ACM waarschuwt dat Nederland de komende tien jaar meer flexibiliteit in het elektriciteitssysteem nodig heeft. Batterijen en bedrijven die hun stroomverbruik aanpassen, kunnen helpen het net in balans te houden en netcongestie te beperken. Omdat onduidelijk is of marktpartijen voldoende investeren, zijn aanvullend beleid en nieuwe investeringen nodig.

batterij | Vattenfall heeft bij tankopslagbedrijf Vopak 100 megawatt aan batterijcapaciteit in Groningen gecontracteerd. De batterijopslag moet helpen om vraag en aanbod van elektriciteit beter op elkaar af te stemmen en flexibiliteit te bieden op het elektriciteitsnet. Daarmee versterken energiebedrijven hun rol in de opslag van stroom.

aardgas | Eneco koopt de komende vijf jaar 9 terawattuur aardgas in bij het Noorse Equinor voor huishoudens en kleinzakelijke klanten. Het energiebedrijf stapt daarmee af van inkoop via de groothandelsmarkt en kiest voor directe levering uit Noorwegen, met als doel de Europese energiezekerheid te versterken.

windpark | De regering-Trump vraagt de rechter om de vergunning voor Ørsteds windpark Revolution Wind opnieuw te beoordelen. Het park voor de kust van Rhode Island produceert sinds maart stroom. De stap vergroot de onzekerheid voor Amerikaanse duurzame-energieprojecten, ondanks eerdere signalen dat vergunde projecten doorgang kunnen vinden.

methaanregels | De Europese Commissie wil de invoering van strengere methaanregels afremmen vanwege de hoge brandstofprijzen. De wetgeving moet methaanuitstoot in de energiesector terugdringen, onder meer bij de import van olie en gas. De mogelijke vertraging zet de spanning tussen klimaatbeleid en betaalbaarheid opnieuw op scherp.

chemie | Duitsland wil beperkingen op de import van chemische producten uit China om de eigen industrie te beschermen tegen toenemende concurrentie. Er is een bredere discussie in Europa gaande over strategische autonomie en de toekomst van de chemiesector, die kampt met hoge energiekosten en overcapaciteit.

diesel | Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwt dat de dieselmarkt tot ver in 2027 krap kan blijven. Door verstoringen in het Midden-Oosten en Rusland dalen de voorraden en zijn raffinagemarges naar recordhoogte gestegen. Een Russische exportversoepeling biedt waarschijnlijk weinig verlichting.

raffinage | BP verwacht dat de winst uit raffinage in het derde kwartaal fors stijgt. De raffinagemarge liep met bijna 60 procent op tot 46,70 dollar per vat, mede door verstoringen in de mondiale olieaanvoer. Tegelijkertijd waarschuwt het concern voor miljardenafschrijvingen op activiteiten rond gas en de energietransitie.

raffinage | TotalEnergies profiteert van historisch hoge raffinagemarges, die het concern een miljardenimpuls geven. De sterke marges zijn een gevolg van de krappe markt voor olieproducten en verstoringen in de aanvoer. Raffinaderijen in Europa waren tot voor kort nog een hoofdpijndossier voor oliemaatschappijen. Nu zijn ze plots een goudmijn, zei de topman van TotalEnergies onlangs tegen de Financial Times.

gasprijs | De Nederlandse gasprijs is woensdag gestegen tot boven 87 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds december 2022. Aanvallen op tankers rond de Straat van Hormuz, lage Europese gasvoorraden en kouder weer zetten de markt onder druk. Bij aanhoudende verstoringen en strenge kou kan de gasprijs boven 100 euro uitkomen.

energierekening | De ACM waarschuwt dat huishoudens de hoge energieprijzen steeds sterker gaan voelen. Door de gestegen gasprijs kunnen de warmtetarieven in 2027 met circa 25 procent stijgen. Ook gas- en stroomcontracten worden duurder.

klimaattop | De Europese Unie zet tijdens de klimaattop COP31 in op dialoog in plaats van nieuwe klimaatdoelen. Daarmee geeft Brussel prioriteit aan de uitvoering van bestaande afspraken. Internationaal is er verdeeldheid over het tempo en de financiering van klimaatbeleid.

kernenergie | Het Nederlandse Thorizon onderzoekt met uraniumverrijker Urenco of verarmd uranium als brandstof kan dienen voor zijn gesmoltenzoutreactor. Ook bekijken de bedrijven of Urenco verrijkt uranium kan leveren. De eerste Thorizon One-reactoren moeten naar verwachting halverwege het volgende decennium operationeel zijn.

torrefactie | Renewi en technologiebedrijf Torrgreen starten in Vlaardingen een proef om behandeld afvalhout om te zetten in grondstoffen voor hernieuwbare brandstoffen en groene chemicaliën. Dit proces heet torrefactie. Het project wil circa 2.000 ton afvalhout per jaar. De demo-installatie moet in juni 2027 in bedrijf worden genomen.

groen staal | De Vlaamse regering stelt een kapitaalinjectie van 318 miljoen euro voor de vergroening van ArcelorMittals staalfabriek in Gent uit. Het staalbedrijf vindt een miljardeninvestering in groen staal onder de huidige marktomstandigheden onvoldoende rendabel, mede door hoge energiekosten en een gebrek aan vraag.

groen staal | De Zweedse producent Stegra kampt met een financieringstekort van 1,5 miljard euro voor zijn groene staalfabriek, meldt de Financial Times. De totale financiering is opgelopen tot 8 miljard euro. De fabriek moet vanaf 2030 jaarlijks 5 miljoen ton staal produceren met behulp van groene waterstof en hernieuwbare elektriciteit.

waterstof | Shell en Eneco moeten binnen twee jaar beslissen wat er gebeurt met een fundering op de Noordzee die bedoeld is voor waterstofproductie. Als de bedrijven de constructie niet benutten, moeten ze die verwijderen.

duurzame landbouw | De ACM waarschuwt dat de Nederlandse landbouw de duurzaamheidsdoelen voor 2030 zonder extra maatregelen niet haalt. Boeren krijgen vaak onvoldoende vergoeding voor hun hogere productiekosten. De toezichthouder pleit voor kleinere prijsverschillen met gangbare producten en betere afzetmogelijkheden voor duurzame Nederlandse landbouwproducten in het buitenland.

groenland | De Amerikaanse president Trump zegt dat grootschalige exploratie naar olie, gas en mineralen op Groenland van start gaat. Het Arctische gebied bevat veel natuurlijke hulpbronnen die inzet zijn van geopolitieke krachtmetingen. Trump wil zeggenschap over Groenland, maar heeft dit niet. Het is een autonoom deel van Denemarken.

ontzilting | De Belgische gasnetbeheerder Fluxys onderzoekt een investering van 400 miljoen dollar in een installatie voor drinkwaterproductie uit zeewater in Chili. Het ontziltingsproject sluit aan op een gasinvoerterminal waarin Fluxys al participeert.

uit de hoek | Een gestandaardiseerde procedure moet het verduurzamen van appartementencomplexen eenvoudiger maken. Volgens Energeia-columnist Laetitia Ouillet blijkt uit onderzoek van Berenschot dat 94 procent van de onderzochte splitsingsaktes vergelijkbaar is. Dat geeft ruimte om administratieve belemmeringen voor isolatie en verduurzaming van VvE’s weg te nemen.

Wil je het nieuwsoverzicht van Studio Schumpeter iedere zaterdag ontvangen? Abonneer je dan hier, dan ontvang je het wekelijks in je mail.

Studio Schumpeter-podcast met Paul Giesbertz

Gas is de dure prijszetter op de stroommarkt, wordt vaak gezegd. Maar klopt dat wel? Paul Giesbertz, regulatory affairs officer bij energiebedrijf TTEP Netherlands, legt in de Studio Schumpeter-podcast uit wat de merit order is. Een nuttig model om de elektriciteitsmarkt te begrijpen, maar niet altijd een goede voorspeller van de stroomprijs.

Giesbertz laat zien waarom stroom uit wind en zon weliswaar goedkoop is, maar ook steeds minder waard wordt: het kannibalisatie-effect. Kijk/luister naar de 𝐒𝐭𝐮𝐝𝐢𝐨 𝐒𝐜𝐡𝐮𝐦𝐩𝐞𝐭𝐞𝐫-podcast! Abonneer je meteen 🎙️