EU blokkeert subsidies voor Chinese omvormers zonne-energie

De Europese Commissie stopt de financiering van EU-projecten die gebruikmaken van omvormers voor zonnepanelen van leveranciers uit landen als China, Rusland, Iran en Noord-Korea. Aanleiding zijn cybersecurityrisico's voor kritieke energie-infrastructuur.

De Europese Commissie heeft besloten geen EU-geld meer beschikbaar te stellen voor energieprojecten die omvormers gebruiken van zogenoemde 'hoog-risico leveranciers'. Dat bevestigde een Commissiewoordvoerder begin deze week. Het besluit, dat begin april al intern werd genomen, is nu publiek gemaakt. Diverse media schrijver hierover, waaronder Politico.

De maatregel is gericht op het beschermen van kritieke energie-infrastructuur tegen cyberdreigingen die stroomstoringen kunnen veroorzaken. Omvormers zijn een cruciale schakel in zonne-energiesystemen: ze zetten de gelijkstroom van zonnepanelen om naar wisselstroom die het elektriciteitsnet op kan.

China domineert de markt

De maatregel treft met name China, dat een wereldmarktaandeel heeft van ongeveer 80 procent in omvormers. Het bedrijf Huawei is wereldmarktleider in zonne-energiesystemen. Chinese producenten waren in 2024 goed voor 61 procent van Europese import van omvormers. Daarnaast is China goed voor 88 procent van de import van lithium-ionbatterijen en 98 procent van de import van zonnepanelen.

Die afhankelijkheid vertaalt zich volgens Brussel in een geopolitieke kwetsbaarheid. Een woordvoerder van de Europese Commissie noemde maandag een aantal concrete risico's: verstoring van de energieproductie en ongeoorloofde toegang tot operationele data. De angst bestaat dat China een zogenoemde 'kill switch' heeft om energienetwerken van Europese lidstaten op afstand uit te schakelen, wat tot blackouts kan leiden.

Overgangsperiode tot november

Voor projecten die al in een vergevorderd stadium verkeren, geldt een overgangsperiode. Zulke projecten kunnen worden verplicht aanvullende cybersecuritymaatregelen te nemen, of alsnog hoog-risico leveranciers uit te sluiten. Een strengere fase volgt vanaf april 2027, wanneer nieuwe contracten volledig moeten voldoen aan de beperkingen.

De verwachte impact op de kosten is beperkt. Omvormers vertegenwoordigen naar schatting 5 procent van de kosten van grootschalige zonne-installaties. Overstappen op leveranciers met een lager risico zou de totale projectkosten met minder dan 2 procent verhogen. Leveranciers uit landen als Japan en Zuid-Korea blijven wel in aanmerking komen voor EU-gefinancierde projecten.

Huawei: EU-beleid 'discriminerend'

Huawei reageerde in een verklaring dat de Commissie geen 'specifieke feiten of technisch bewijs' heeft aangedragen voor haar besluit. Het bedrijf stelt dat de maatregel discriminerend is op basis van herkomst en in strijd met beginselen van eerlijke internationale handel. Alle leveranciers zouden volgens Huawei aan dezelfde normen voor technische transparantie en cyberveiligheid moeten worden gehouden.

Het besluit van de Commissie wordt expliciet gepresenteerd als een economische veiligheidsmaatregel en niet als industriebeleid. De herziene Cybersecurity Act moet op de langere termijn een juridische basis bieden om omvormers van hoog-risico leveranciers volledig van de EU-markt te weren.

Luister ook naar de Studio Schumpeter-podcast van afgelopen week, waarin Ron Stoop van HCSS het China-beleid van Europa bespreekt. 👇