...Kabinet kondigt crisiswetgeving aan voor netcongestie, energierekening stijgt...

Het energienieuws gaat razendsnel. Studio Schumpeter houdt de vinger voor jou aan de pols. Scan hieronder het belangrijkste nieuws van afgelopen week, dan ben je in een paar minuten helemaal bij.

klimaatverandering | Augustus was wereldwijd de warmste maand ooit gemeten, samen met juli 2023. De gemiddelde temperatuur lag 1,65 graden boven het pre-industriële niveau. Ook de zeewatertemperatuur bereikte een record. Volgens Copernicus ECMWF wordt de uitzonderlijke warmte veroorzaakt door klimaatverandering en versterkt door El Niño.

netcongestie | Het kabinet wil de aanpak van netcongestie versnellen met crisiswetgeving. Vergunningprocedures voor uitbreiding van het stroomnet worden vereenvoudigd of geschrapt en bezwaren sneller afgehandeld. In Brussel is toestemming gevraagd om uitbreidingen van het stroomnet vrij te stellen van een stikstofvergunning. Ook komt er meer ruimte voor slimmer gebruik van het net.

energierekening | De stijgende gasprijzen beginnen zichtbaar door te werken in de energierekening. De gasprijs ligt met 80 euro per megawattuur ruim twee keer hoger dan voor de oorlog in Iran. Ook vaste gascontracten werden in augustus 4 procent duurder, meldt de Autoriteit Consument & Markt. Lage Nederlandse gasvoorraden vergroten het risico op verdere prijsstijgingen.

besparen | Verduurzaming kan huishoudens de komende jaren helpen de stijgende energiekosten te dempen. Volgens onderzoek van CE Delft in opdracht van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) levert energie besparen, zelf opwekken en slim gebruik in 2030 een voordeel op van 5 tot 45 procent op de jaarlijkse energierekening.

biomassa | Een onderzoek van NRC en Zembla legt tekortkomingen bloot in de controle op houtpellets die RWE als duurzame biomassa verstookt. Toezichthouder Nederlandse Emissieautoriteit (Nea) stelde bij vier leveranciers vast dat hout ten onrechte als afval en duurzaam was aangemerkt. Toch concludeerde de toezichthouder dat het energiebedrijf aan de duurzaamheidseisen voldoet.

aardgas | Het kabinet verlaagt het vuldoel voor de Nederlandse gasbergingen naar 93 terawattuur, oftewel 64 procent. Volgens het kabinet blijft de leveringszekerheid daarmee gewaarborgd. Gasunie waarschuwt echter dat Nederland hierdoor minder goed is voorbereid op een eventuele koude winter, aldus Energeia BV - Nieuws | Data | Opinie .

aardgas | Oekraïne heeft een overschot aan aardgas, ondanks Russische aanvallen op zijn gasvelden. Volgens topman Maxim Timchenko van energiebedrijf DTEK wil het land zijn grote gasopslagen benutten voor handel met Europa. Tegelijkertijd is er een tekort aan steenkool ontstaan, doordat Rusland mijnen en aanvoerroutes aanvalt.

olie-export | De oorlog rond Iran bedreigt nu ook de olie-export van Saudi-Arabië. Droneaanvallen hebben pompstations van de cruciale East-West Pipeline getroffen, meldt CNN. Via deze pijpleiding wordt dagelijks circa 5 miljoen vaten olie omgeleid van de Perzische Golf naar de Rode Zee, nu de Straat van Hormuz grotendeels is afgesloten.

olieprijs | De olieprijs is weer boven de 100 dollar uitgekomen afgelopen week. Sinds de start van de oorlog tegen Iran is de olieprijs al met 60 procent gestegen. Ook de Europese gasprijs loopt hard op: op de Amsterdamse gasbeurs werd 79 euro per megawattuur genoteerd, het hoogste niveau in jaren.

datacenters | De Europese Commissie wil dat datacenters meer verantwoordelijkheid nemen voor hun energievoorziening. Vicevoorzitter Teresa Ribera pleit ervoor Big Tech te verplichten zelf in schone stroomproductie te investeren, om concurrentie om schaarse elektriciteit en hogere prijzen voor andere gebruikers te voorkomen.

steenkool | De oorlog in Iran jaagt de wereldwijde vraag naar steenkool opnieuw omhoog. Het International Energy Agency (IEA) verwacht voor 2026 een recordverbruik van 8,94 miljard ton, 1,2 procent meer dan vorig jaar. Hoge gasprijzen zetten elektriciteitsproducenten aan tot een overstap van gas naar kolen. In 2027 kan die trend keren als de LNG-handel herstelt.

onafhankelijkheid | Europa leunt sinds de oorlog in Oekraïne veel minder op Rusland voor olie en gas. Toch schiet het EU-plan om lidstaten energieonafhankelijk te maken tekort, zegt de Europese Rekenkamer. Schone energie van eigen bodem groeit niet snel genoeg.

zonne-energie | De groei van zonne-energie in Nederland vlakt af. In 2025 kwam er 1,4 gigawatt aan vermogen bij, tegen 3,3 gigawatt in 2024. Desondanks leverden zonnepanelen vorig jaar 19,4 procent van alle Nederlandse elektriciteit. Voor verdere groei zijn vooral batterijen en andere vormen van opslag nodig.

groen gas | De invoering van de bijmengverplichting voor groen gas per 1 januari 2027 komt op losse schroeven te staan. De Tweede Kamer heeft de behandeling opgeschort. De oppositie wil eerst meer duidelijkheid over de financiële gevolgen en het mestbeleid. Mest is een belangrijke grondstof voor groen gas.

waterstof | De wereldwijde investeringen in koolstofarme waterstof bereiken dit jaar een record van 130 miljard dollar, verdeeld over bijna 600 projecten. Maar volgens de Hydrogen Council dreigt beleid de groei af te remmen. De productiecapaciteit die in aanbouw is overtreft de vraag die door overheidsbeleid wordt ondersteund.

wind op zee | Alle grote namen in de offshorewindmarkt bereiden een bod voor op IJmuiden Ver Gamma. Experts verwachten volgens Energeia BV - Nieuws | Data | Opinie dat de Nederlandse tender succesvol zal verlopen. Na de geslaagde veilingen in Denemarken en het Verenigd Koninkrijk lijkt ook de belangstelling voor de Nederlandse kavels groot.

invoedingstarief | De Autoriteit Consument & Markt werkt aan een invoedingstarief voor elektriciteitsproducenten. Daarmee moeten zowel afnemers als invoeders bijdragen aan de netkosten. Het tarief moet producenten stimuleren het elektriciteitsnet efficiënter te benutten. Energie-expert Paul Giesbertz stelt vraagtekens bij de effectiviteit van de maatregel.

co₂-afvang | Voor Yara International is de CO₂-afvang in Sluiskil vooral een investering in kostenvermijding. CEO Svein Tore Holsether zegt dat de installatie moet voorkomen dat het kunstmestconcern straks volop CO₂-rechten moet kopen, wanneer de gratis emissierechten voor de industrie worden afgebouwd. Yara gaat jaarlijks 800.000 ton CO₂ afvangen en opslaan.

steungeld | De Europese Commissie heeft de vierde Nederlandse betaalaanvraag van 661 miljoen euro uit het Europese herstelfonds (RRF) goedgekeurd. Nederland heeft volgens Brussel 9 mijlpalen en 15 doelstellingen gehaald, onder meer voor hernieuwbare energie, energiebesparing en groene waterstof. Na goedkeuring door het Economisch en Financieel Comité volgt de daadwerkelijke betaling.

netcongestie | Koekjesfabriek Hellema Hallum B.V. dreigt uit Hallum te verdwijnen als het stroomtekort niet snel wordt opgelost. Uitbreiding en verduurzaming liggen stil, terwijl het plan voor een energiehub met vier andere bedrijven al jaren op de plank ligt. Volgens directeur Gerrit Hellema is het inmiddels ‘vijf over twaalf’, meldt Omrop Fryslân.

Deze week bespreek ik het energienieuws met Olof van der Gaag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). Kijk/luister naar de 𝐒𝐭𝐮𝐝𝐢𝐨 𝐒𝐜𝐡𝐮𝐦𝐩𝐞𝐭𝐞𝐫-podcast! Abonneer je meteen 🎙️